Sadakat ve tarafsızlık, kamu görevinin kişisel veya grupsal çıkarların üzerinde yürütülmesini sağlayan temel ilkeler arasındadır. Konuyu çalışırken sadakat ile tarafsızlığın aynı şey olmadığını; ancak birlikte kamu hizmetinin güvenilirliğini oluşturduğunu bilmek gerekir.
Sadakat, memurun görevini devletin ve anayasal düzenin gereklerine bağlı olarak yürütmesini ifade eder. Bu kavram, memurun kişisel düşüncelerini kamu görevinin önüne geçirmemesiyle birlikte değerlendirilir. Sınav sorularında sadakat genellikle tarafsızlık, davranış ve kamu hizmetinin güvenilirliğiyle birlikte ele alınır.
Tarafsızlık, aynı durumda bulunan kişilere objektif ölçütlerle yaklaşmayı gerektirir. Memurun siyasi, sosyal, kişisel veya başka bir aidiyeti nedeniyle hizmeti farklılaştırması tarafsızlık bakımından sorun oluşturabilir. Burada önemli olan memurun kişisel görüşünün bulunması değil, görevini bu görüşe göre farklı uygulayıp uygulamadığıdır.
Memur görevini yürütürken kamu hizmetinin gerektirdiği sınırlar içinde hareket eder. Kişisel tercihlerin işlem sonucunu değiştirmemesi gerekir. Bu nedenle olay sorularında “kişisel görüş” ile “görev sırasında tarafsız davranış” arasındaki fark kurulmalıdır.
Sadakat daha çok devlete ve anayasal düzene bağlılığı; tarafsızlık ise görevin objektif ve ayrım gözetmeden yürütülmesini öne çıkarır. İki kavramın ortak noktası kamu hizmetinin kişisel çıkarın üzerinde tutulmasıdır.
Aynı şartları taşıyan iki kişinin başvurularından birine kişisel yakınlık nedeniyle farklı işlem yapılması tarafsızlık sorunu doğurur. Olayın hangi yasağa değil hangi ilkeye temas ettiğini belirlemek soru çözümünde önemlidir.