Hediye alma ve menfaat sağlama yasağı, memurun göreviyle bağlantılı kişilerden kişisel çıkar elde etmesini önlemeyi amaçlayan önemli bir etik ve disiplin konusudur. Güncel Madde 29; hediye istemeyi, menfaat sağlama amacıyla hediye kabul etmeyi ve iş sahiplerinden borç para istemeyi veya almayı yasaklar. Ayrıca Kamu Görevlileri Etik Kuruluna kapsamı belirleme ve belirli üst düzey görevlilerden hediye listesi isteme yetkisi verir.
Memurun doğrudan veya aracı eliyle hediye istemesi yasaktır. Görev sırasında olmasa dahi menfaat sağlama amacıyla hediye kabul edilmesi de yasak kapsamındadır. Bu nedenle “hediyeyi kim verdi?” kadar “hangi amaçla ve hangi bağlantı içinde verildi?” sorusu da önemlidir.
Madde 29, iş sahiplerinden borç para istemeyi ve almayı da açıkça yasaklanan davranışlar arasında sayar. Soru kökünde “borç para” ifadesi geçiyorsa doğrudan bu maddeyi hatırlamak hızlı çözüm sağlar.
Hediye kabulünde kanundaki menfaat sağlama amacı önemlidir. Olay sorularında hediye ile görevin veya iş sahibinin ilişkisini birlikte incelemek gerekir.
Kamu Görevlileri Etik Kurulu, hediye alma yasağının kapsamını belirlemeye ve kanunda belirtilen üst düzey görevlilerden alınan hediyelerin listesini gerektiğinde istemeye yetkilidir. Bu ayrıntı, madde 29 sorularında ayırt edici olabilir.
Bir iş sahibinin devam eden işleminden yarar sağlamak amacıyla memura hediye vermesi halinde olay, yalnızca “hediye” olarak değil görevle bağlantılı menfaat ilişkisi olarak değerlendirilmelidir. Sınavda amaç ve tarafların ilişkisi belirleyicidir.